قبل از اینکه به روش مطالعه PQ5R بپردازیم بهتر است نکات مهمی درباره ی مطالعه ی اثربخش را بدانیم:

روش های صحیح مطالعه و یادگیری

ابتدا باید بدانیم مطالعه چه تعریفی دارد.
مطالعه يك فرآيند شرطي و اكتسابي جهت افزايش معلومات است.
واژه ی اكتسابي يعني به دست آوردن؛ پس بايد روش مطالعه را ياد گرفت. همچنین براي شرطي شدن نسبت به مطالعه، بايد شرايطي را لحاظ كرد.

شرایط مطالعه

نور اتاق مطالعه: بهتر است نور اتاق مطالعه تركيبي از  طيف زرد وطيف سفيد باشد.

دماي اتاق مطالعه: دماي اتاق حدودا بايد حدودا 25 درجه باشد.

محیط و فضای مطالعه: یک مکان آرام و بی سروصدا و فضایی به دور از عوامل حواس پرتی

زمان مطالعه

هيچ قانوني براي زمان مطالعه نداريم ،هر وقت كه راحت بود يد همان موقع بهترين زمان براي درس خواندن است، ولي 3زمان در يادگيري خيلي مهم است كه بهتر است در اين زمان ها مطالعه کنید:
اول صبح : به دليل اينكه تازه از خواب بيدار شده ايد وذهنتان منع قبلي ندارد ومطالب را به راحتي در خود نگه مي دارد.پس طوري برنامه ريزي كنيد كه روزانه صبح ها نيم يا يك ساعت بتوانيد درس بخوانيد.
آخر شب: به دليل اينكه بعد از درس مي خوابيد، مطالب آمادگی ورود به حافظه بلند مدت را پیدا می کنند.
دوساعت قبل از غروب آفتاب: به دليل كاهش اشعه كيهاني ونوع رابطه ي خورشيد با زمين اختلال حواس كم مي شود.

زمان های نامناسب برای مطالعه

با شكم پر: حتماًبين وعده ي غذايي مثل ناهار وشام وآغاز مطالعه حداقل نيم ساعت فاصله باشد.
با شكم خالي:اگر گرسنه تان است ولي قسمتي از درستان هم باقي مانده است،اشكالي ندارد يك ميوه يا شيريني ميل بفرما ييد وسپس برگرديد ودرستان را ادامه دهيد.
خوابيده ودراز كشيده.
در هنگام حركت وراه رفتن.
روش های مطالعه

روش مطالعه PQ5R

اين روش يكي از معروف ترين روش هاي بهسازي حافظه است .
نام اين روش همانند نام انگليسي آن ( PQ5R ) متشكل از حروف
اول هفت مرحله اي آن است .
مرحله  پيش خوانی                  Preview   
مرحله  سؤال كردن                  Question
مرحله  خواندن                        Reading                   
مرحله  خلاصه نويسی             Record            
مرحله مرور كردن                     Review                    
مرحله ازبر كردن (مرور ذهنی)   Recite        
مرحله تازه كردن مطالعه          Refreshment
 

مرحله  پيش خوانی

در اين مرحله  فصل هاي مختلف كتاب را به صورت يک مطالعه اجمالي و مقدماتي مطالعه مي شود.
از جمله موارد اين مرحله خواندن عنوان فصل ها , خواندن سطحي فصل , توجه به تصاوير , بخش هاي اصلي و فرعي و خلاصه فصل ها مي باشد .
هدف در اين مرحله يافتن يك ديد كلي نسبت به كتاب و ارتباط دادن بخش هاي مختلف كتاب با يكديگر مي باشد.

[su_note note_color=”#f7f46c” text_color=”#0a0a0d” radius=”20″]این مقاله را نیز از دست ندهید: روش های مؤثر خواندن کتاب های درسی[/su_note]

مرحله  سؤال كردن

پس از مطالعه اجمالي موضوعات و نكات اصلي، درباره ي آنها به طرح سؤال بپردازید .
اين كار باعث افزايش دقت و تمركز فكر و سرعت و سهولت يادگيري مي گردد .
نکته: از هر 3 يا 4 صفحه اگر يك سئوال كلي طرح كنيد كافي است ونيازي نيست سؤالات زيادي را استخراج كنيد.

مرحله خواندن

در اين مرحله به خواندن دقيق و كامل مطالب كتاب مي پردازید .
هدف در اين مرحله فهميدن كليات و جزئيات مطالب و نيز پاسخگوئي به سؤالات مرحله قبل مي باشد.(هدف از مرحله خواندن فقط فهميدن وانتقال اطلاعات از كتب به يادداشت هاست.)
در مرحـــله خواندن براي فـهم بهتر مطالب مــي توان از كارهايي مثل يادداشت برداري , علامت گذاري و خلاصه نويسي استفاده کرد.

مرحله خلاصه نویسی

قبل از آموزش خلاصه نويسي لازم است موارد زيررا ياد آوري كنيم:
خلاصه نويسي كار بسيار وقت گيری است ولي يك خاصيت دارد وآن هم اين است كه يادگيري را افزايش و فراموشي را كاهش مي دهد.
هنگام مطالعه: يعني همان موقع كه درس مي خوانيد،پارگراف به پاراگراف كتاب راخلاصه ويادداشت مي كنيد.

مرحله مرور کردن

مرحله مرور كردن يا آزمون در پايان هر فصل انجام مي گيرد.
در اينجا  به مرور موضوعات اصلي و نكات مهم و نيز ارتباط مفاهيم مختلف به يكديگر مي پردازیم و در صورت بر خورد با موضوعات مورد اشكال به متن كتاب مراجعه مي كنیم.

مرحله ازبر كردن (مرور ذهنی)

در اين مرحله فرد سعي مي كند بدون مراجعه به كتاب و از حفظ به يادآوري مطالب خوانده شده بپردازد و بار ديگر به سؤال هايي كه خود مطرح كرده پاسخ دهد.
در اينجا فرد بايد بتواند مطالب آموخته شده را در قالب كلمات براي خود بيان كند در غير اين صورت لازم است كه مجدداً به خواندن مطالبي كه آموخته نشده بپردازد.
مرحله از حفظ گفتن در پايان هر بخش انجام مي گيرد و وقتي بخش هاي يك فصل به اتمام رسيد، به مرحله مرور كردن يا آزمون وارد مي شويم.
در موقع مرور درباره خلاصه نويسي ها تفكر كرده، آنها را از بر مي كنيم و چهارچوب آن را به خاطر مي سپاريم.

مرحله تازه كردن مطالعه

بعد از مرور سوم يعني زماني كه تقريبــاً درس را كامل ياد گرفته و متوجه مفاهيم اصلي ونكات مهم آن شديد،خلاصه نويسي هاي خود را با كتاب وجزوه مطابقت مي دهيد، اگر نكته اي را كم نوشته ايد، اضافه مي كنيد. اگر مطلبي اضافه است، حذف مي كنيد و خلاصه هاي خود راكامل مي كنيد.